هشدار! تجويز و تعيين دوز دارو به عهده پزشک مي باشد و پورتال پادرا هيچگونه مسئوليتي در خصوص مصرف خود سرانه دارو ندارد

فنتا نيل(FENTANYL)

داروهاي مسکن ،ضد تب ها

تعداد بازدید :1685

رده بارداری : C

موارد مصرف :

فنتا نيل يك ضددرد مخـدر اسـت كـه بصورت تزريقـي بـه عنـوان داروي ضـددرد هنگـام عمـل جراحي، القاي بيهوشي وحفظ آن و پيشگيري يا تـسكين درد بلافاصله پس از عمل جراحي مصرف مـي شـود . ايـن دارو بصورت پوستي براي تخفيف درد در افـراد داراي درد ناشي از بيماري هاي بدخيم كه تحت درمـان بـا دا روهـا ي ضددرد مخدر هـستند و يانـسبت بـه آنهـا تحمـل نـشان دادهاند بكار ميرود.

فارماكوكينتيك:

درمورد پاسخ پوستي جذب مخـاطي آن خوب بوده و از مخاط د هان نيز جـذب مـي شـود و در صــورت بلعيــدن آن نيــز كماكــان جــذب آن از دســتگاه گوارش ادامه مي يابـد . فنتانيـل براحتـي از سـد خـوني – مغزي عبور ميكند. 80-89% دارو به پروتئين پلاسما پيوند مـي يابـد . تجمـع فنتانيل در بافت چربي ممكن است باعث طـولاني شـدن طول اثر داروشود . متابوليسم دارو كبـدي اسـت . فنتانيـل تزريقي نيمه عمر سه مرحلهاي دارد و نيمه عمر دفعي آن 3/6 ساعت است . زمان شروع اثر دارو حدود 7-15 دقيقـه بعد از تزريق عضلاني و 1-2 دقيقه بعد از تزريـق وريـدي است و طـي 20-30 دقيقـه بعـدازتزريق عـضلاني و 3-5 دقيقه بعد ازتزريق وريدي به حـداكثر اثـر خـود ميرسـد . طول مـدت اثـر دارو از راه عـضلاني 1-2 سـاعت و از راه وريدي 0/5-1 ساعت است . در روش پوسـتي نيمـه عمـر دارو حدو د 17 ساعت ميباشـد . در ايـن روش شـروع اثـر دارو آهسته و طي 12-24 ساعت و تداوم اثر آن طـولاني و تا 72 ساعت ادامه مييابد. دفع دارو عمدتاًكبدي است.

موارد منع مصرف :

شكل ترانس درمـا ل ايـن دارو در موارد اسهال ناشي از كوليت با غشاي كاذب، اسهال ناشي از مسموميتها و تضعيف تنفسي نبايد مصرف شود.

هشدارها:

1- درصورت وجود عيب كـار كبـد، و بيمـاري ريـوي و نقص سيستم تنفسي و در بيمـاران سـالخورده يـا بـسيار جوان، بايد با احتياط فراوان تجويز شود.

2- داروهاي ضددرد مخدر باعث تشديد ضـعف تنفـسي ميشوند.

3- هنگام تجويز شكل تزريقـي دارو بايـد امكانـات لازم براي كنترل علائم مـسموميت احتمـالي بـا دارو از جملـه آنتاگونيستهاي موادمخدر در دسترس باشد.

4- تزريق وريدي دارو بهتر است بصورت آهـسته و طـي حداقل 1-2 دقيقه صورت گيرد.

5- اگرچه مصرف همزمان بنزوديازپين ها باشكل تزريقي دارو ممكن است باعـث بهبـود بيهوشـي گـردد، احتمـال افزايش ضعف تنفسي و يا كاهش فشارخون بايـد در نظـر گرفته شود.

6- مصرف متناوب دارو ممكن است باعث ايجاد تحمـل، به اثرات دارو وابستگي و اعتياد به دارو شود.

7- شـكل تـرانس درمـال ايـن دارو در مـوارد حمـلات حادآسم ياساير مشكلات مزمن تنفسي و در بيماري هـا ي شديد التهابي روده بايد با احتياط فراوان تجويز شود.

عوارض جانبي :

راديكاردي، كاهش فشارخون وضـعف تنفسي طي و بعد از عمل جراحي از عوارض شايع و مهـم فنتانيل تزريقي هستند . باشكل ترانس درمان آپنه، ضـعف CNS، تــضعيف مركــز تنفــسي، تــوهم، احتبــاس ادرار، اضطراب، اغتشاش شعور، گيجي، خواب آلودگي، عصبانيت، احساس كاذب خوشي، ضعف عـوارض گوارشـي، سـردرد، خارش، توهم، افزايش بزاق و اسـتفراغ از عـوارض جـانبي شايع هستند. تداخلهـا ي دارويـي : مـصرف همزمـان فنتانيـل بـا بنزوديازپينها، دارو هاي تضعيف كننده CNS و دارو هاي مهاركننــده آنــزيمهــاي كبــدي ماننــدكتوكونازول و ايتراكونازول، و اريترومايسين ممكن است باعـث افـزايش اثرات داروشوند . از طرف ديگر القاكننده هاي آنزيمي مانند ريفامپين، كاربامازپين و فني توئين ممكن است با افـزايش متابوليسم، اثر دارو را كاهش دهنـد . نالتروكـسون ممكـن است از اثرات فنتانيل جلوگيري كنـد . گـاهي از دارو هـا ي ضد دردمخدر ديگر كه كوتاه اثر و سريع الاثـر هـستند در ابتداي درمان ممكن است اسـتفاده شـود ولـي بايدتوجـه داشت عوارض اوپ يوئيد ممكن است بصورت تشديد يافتـه بروز كند.

نكات قابل توصيه :

1- تا 24 ساعت پس از مصرف اين دارو، در صورت بروز سرگيجه، خواب آلودگي، منگي ياتاري ديـد بايـد احتيـاط نمود.

2- تا 24 ساعت پس ازمصرف اين دارو، از مصرف سـاير فرآوردههاي حاوي الكل يا دارو هـا ي مـضعف CNS بايـد خودداري نمود، مگر اينكه اختصاصاًتوسط پزشـك تجـويز شود.

3- استفاده از روش ترانس درما ل مستلزم رعايت نكـات خاصي است كه توسط پزشك يا داروسـاز بـه بيمـار بايـد آموزش داده شود.

4- كادر درماني درصورت تجويز شكل ترانس درمال بـه بيمار بايد مراقب باشند كـه پوسـت آنهـا بـه دارو آغـشته نشود، زيرا اين دارو بسيار قـوي بـوده و سـريع از پوسـت جذب ميشود.

مقدار مصرف :

تزريقي

بزرگــسالان:

بــه عنــوان داروي كمكــي در بيهوشــي عمومي براي اعمال جراحي كوچـك 2 mcg/kg تزريـق ميشود. براي اعمال جراحي بزرگ، بعنوان مقدارمتوسـط 2-20 mcg/kg و بعنـوان مقـدار مـصرف زيـاد (اعمـال جراحي قلـب بـاز، جراحـي نورولوژيـك، يـا ارتوپـديك ) ، 20-50 mcg/kg تزريـق وريـدي مـيشـود. بـه عنـوان داروي كمكـي در بيحـسي موضـعي، 50-10 ميكروگـرم تزريق عضلاني يا وريدي ميشود. به منظور ايجاد اثرفوري و پيوسته طي يك عمل جراحي طولاني، انفوزيون مـداوم وريدي همزمان باتزريق يك مقدار حملهاي اوليه يا پس از آن توصـيه مـيشـود. پـيش از عمـل جراحـي 50-100 ميكروگرم 30-60 دقيقه پـيش از عمـل و پـس از عمـل جراحي نيز 50-100 ميكروگرم (كه در صورت نيـاز طـي 1-2 ساعت تكرار ميشود)، تزريق عضلاني ميشود.

كودكان:

به عنوان يك عامل اصلي در جراحي بزرگ به منظـــور ايجـــاد بيهوشـــي، در كودكـــان 2-12 ســـال 2-3 mcg/kg تزريق وريدي ميشود.

ترانس درمال

براي بيماراني كه نسبت بـه مـرفين دچـار حالـت تحمـل نشدهانـد يـك ورقـه بـا مقـدار 25 mcg/hr روي سـطح پوسـت در ابتـداتجويز مـيشـود و سـپس برحـسب نيـاز وتحمل بيمار ميتوان مقدار trans را تغيير داد. براي بيمـاراني كـه نـسبت بـه مـرفين تحمـل دارنـد، در صــورتيكه مقدارمــصرف روزانــه مــرفين آنهــا 45-134 ميليگرم مرفين خوراكي باشد يك ورقـه 25 mcg/hr و در صــورتي كــه ميــزا ن مــرفين مــصرفي آنهــا روزانــه 135-224 ميليگـرم باشـد يـك ورقـه 50 mcg/hr در ابتدا تجويز ميشود. به همين ترتيـب درصـورت بـالابودن ميزان مصرف مرفين، ازتعداد بيشتر ورقه ميتوان اسـتفاده كــرد. ســپس برحــسب تحمــل و نيــاز بيمــار ميتــوان مقدارمصرف را تنظيم كرد.

اشكال دارويي :

Patch: 25, 50 mcg/hr

Injection: 0.1 mg/2 ml, 0.5 mg/10 ml (as

(Citrate

کلمات کلیدی



این مقاله را دوست داشتید؟ آنرا به اشتراک بگذارید



دیدگاه خودتان را ارسال کنید
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز با * علامت گذاری شده اند.






star مقالات جدید

  • مقالات
  • دکتر
  • بیمارستان
  • دارو
مطالب این سایت تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی داشته و توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست.
هشدار! تجويز و تعيين دوز دارو به عهده پزشک مي باشد و پورتال پادرا هيچگونه مسئوليتي در خصوص مصرف خود سرانه دارو ندارد