هشدار! تجويز و تعيين دوز دارو به عهده پزشک مي باشد و پورتال پادرا هيچگونه مسئوليتي در خصوص مصرف خود سرانه دارو ندارد

كربنات ليتيم(LITHIUM CARBONATE)

ضد افسردگی

تعداد بازدید : 949

موارد مصرف :

اين دارو براي درمان حملات حاد مانيا و هيپومانيــا در اخــتلالات قطبــي و بــه عنــوان درمــان نگهدارنده جهت كاهش حالات مانيـ ك در بيمـاران دچـار مانيــا بكــار ميرود. ايــن دارو همچنــين در پيــشگيري افسردگي در اختلالات دوقطبي بكارميرود.

مكانيسم اثـر :

مكانيـسم اثـر دقيـق ليتـيم بـه عنـوان ضـدمانيا دقيقـاً مـشخص نيـست. بنظرميرسـد ايـن دارو + برروي Na اثركرده و برانتقال يون سـديم K+ATP ase به داخـل سـلول هـاي عـصبي تـاثير ميگـذارد . مكانيـسم احتمالي ديگـر ايـن اسـت كـه ايـن دارو موجـب كـاهش AMP حلقوي شـده و موجـب حـساسيت گيرنـده هـا ي حساس به هورمون ها كـه از طريـق آدنيـل سـيكلاز عمـل ميكنند، ميگردد. سـومين مكانيـسم، تـداخل ليتـيم بـا متابوليــسم اينوزيتــول ليپيــدي مــيباشــد بطــوري كــه اينوزيتول-1- فسفاتاز را مهار كرده و موجب تخليه ذخاير اينوزيتول سلولهاي عصبي شده و بنابراين پاسخ سـلولي تــضعيف مــيشــود. مكانيــسم اثــر ضدافــسردگي آن احتمالاًمربوط به افزايش فعاليـت سـروتونرژيك وكـاهش گيرندههاي بتا-آدرنرژيك ميباشد. فارماكوكينتيك: كربنات ليتيم از طريـق خـور اكي بـه طور كامـل جـذب مـي شـود و بعـد از 30 دقيقـه غلظـت پلاسمايي آن بـه حـداكثر ميرسـد . 95درصـد دارو بـدون تغيير از طريق كليه، دفع ميشود. نيمه عمـر دارو حـدود 24 ساعت ميباشد. موارد منع مصرف : درصورت وجـود سـابقه لوسـمي اين دارو نبايد مصرف شود.

هشدارها :

1- به دليل احتمال بـروز تغييـرات بـافتي و عملكـردي كليه متعاقب مصرف درازمدت ليتيم درمـان بـا ايـن دارو بيش از 3-5 سال توصيه نميشود.

2- از آنجايي كه نمك هاي ليتيم داراي ضـريب درمـاني بسيار بـاريكي هـستند، فقـط در صـورتي ميتـوان آنهـا را تجويزنمود كه بتوان غلظت پلاسـمايي دارو را بـه تنـاوب اندازه گرفت. افزايش غلظت پلاسمايي ليتيم بالاتر از حـد درماني ممكن است كشنده باشد.

3- درصورت بروز علائم مسموميت با ليتيم (لرزش، عدم تعادل، نيستاگموس، نارسايي كليوي وتشنج ) بايد درمـان را قطع و در صورت لزوم مسموميت زدايي انجام داد.

4- وقتي كـه غلظـت پلاسـمايي ليتـيم بـه حـد سـمي ميرسد،معمولاً1 يا 2 روز طول ميكـشد تـا علائـم شـديد مسموميت بروزكند.

5- درصورت تخليه سـديم بـدن، مـسموميت بـا ليتـيم تــشديد مــيشــود. بهمــين دليــل از مــصرف دارو هــاي مدربخصوص تيازيد هاي همزمان با اين دارو بايد اجتنـاب شود.

6- اين دارو در موارد زير بايد با احتياط فـراوان مـصرف شود بيماري قلبي – عروقي، اختلالات CNS ماننـد صـرع يـا پاركينسون، دهيدراسيون شديد، عفونت شديد، بيكفـايتي كليه و احتباس ادرار.

7- بررسي نوارقلبي حداقل يك بار قبل از شروع درمـان و سپس در صورت نياز درطـي درمـان توصـيه مـي شـود . همچنين تعيين غلظت سرمي ليتيم بطور منظم در طـول درمان نيز توصيه ميشود. تعيين عملكرد كليه و شمارش تام و افتراقي سـلول هـاي خـون پـيش از درمـان و بطـور منظم در طول درمان با اين دارو توصيه ميشود.

عوارض جانبي :

اخـتلال گوارشـي، لـرزش، پرنوشـي و پــرادراري، افــزايش وزن و خيــز از عــوارض جــانبي دارو هــستند. تــاري ديــد، بدترشــدن اخــتلال گوارشــي (بياشتهايي، استفراغ، اسـهال )، ضـعف عـضلاني، افـزايش اختلال CNS (خوابآلودگي خفيف، كسالت، سرگيجه و عــدم تعــادل) ، عــدم همــاهنگي، هيپررفلكــسي، تــشنج، سايكوز، سنگوپ، كم ادرارري، نارسايي گردش خون، اغمـا و معمولاًمرگ از علائم مسموميت با ليتيوم هستند.

تداخلهاي دارويي :

دارو هاي مهاركننده آنزيم مبـدل آنژيوتانسين (ACE)، دارو هاي ضد التهاب غيراستروئيدي، مدرهاي موثر برقوس هنله و تيازيد ها با كاهش دفع ليتيم غلظت پلاسمايي آن را افزايش مي دهند. سديم بيكربنات، استازولاميد و تئوفيلين دفـع ليتـيم را افـزايش و موجـب كاهش غلظت پلاسمايي آن مي شـوند . گـزارش شـده كـه مصرف همزمان ليتيم بامترونيـدازول و اسپكتينومايـسين موجب بـروز مـسموميت بـا ليتـيم شـده اسـت . مـصرف همزمـان ليتـيم بـا فنـيتـوئين، كاربامـازپين، وراپاميـل، ديلتيازم و متيل دوپا ممكن است موجب سـميت عـصبي شـود. مـصرف همزمـان ليتـيم بـا داروهـاي ضدپـسيكوز بخصوص هالوپريدول و نيز با متوكلوپراميد موجب افزايش خطر بروز عوارض خارج هرمـي و احتمالاًسـميت عـصبي مـيگـردد. در صـورت مـصرف همزمـان بـا ليتـيم، اثـر شلكنندههاي عضلاني افـزايش مـي يابـد . ليتـيم بـااثرات نئوستيگمين و پيريدوستيگمين تداخل ميكند.

نكات قابل توصيه :

8- مقدارمصرف ليتيم رابايد به گونهاي تنظيم نمود كـه غلظــت پلاســمايي در محــدوده 0/4-1 mmol/liter قراربگيرد.

9- جهت درمان نگهدارنده و در سالمندان، مقدار مصرف ليتيم بايد به گونهاي تنظيم شود كه غلظت پلاسمايي در حد 0/4-1 mmol/liter بدست آيد.

10-غلظت پلاسمايي مطلوب در هـر فـرد بايـد بـه طـور جداگانه تعيين شود.

11-درمسموميت خفيـف بـا ليتـيم، قطـع دارو و تجـويز مقادير زيـاد آب و نمـك بـراي رفـع مـسموميت كفايـت ميكند.

12-وقتي رژيم دارويي ليتيم تثبيت شد، معمولاًهر 3مـاه يكبار غلظت پلاسمايي آن بايد اندازهگيري شود.

13-درطول دوره درمان، عملكرد تيروئيد بايد تحت نظـر باشد.

14-درطول دوره درمان، بيمار بايد آب و سديم به انـدازه كافي مصرف كند.

15-درصـورت بـروز اسـتفراغ، اسـهال ، عفونـت و تعريـق شديد ممكن است لازم باشد مصرف ليتيم را قطـع نمـود يا مقدار مصرف را كاهش داد.

16- از قطع ناگهاني مصرف دارو بايد پرهيز شود.

17-فرآوردههاي مختلف ليتيم ازنظر فراهمي زيـستي بـا يكــديگر تفــاوت دارنــد و در صــورت تغييــر فــرآورده مورداستفاده بيمار، بايد احتياطات لازم انجام شود.

18-اين دارو نبايد بـيش از مقـدار توصـيه شـده مـصرف شود.

19-دوره درمان با دارو بايـد كامـل شـود . بـراي حـصول پاسخ مطلوب، ممكن است 1-3 هفته وقت لازم باشد. 

20-درصورت فراموش شدن يك نوبـت مـصرف دارو، بـه محض به يادآوردن آن نوبت بايد مصرف شـود . مگراينكـه زمان مصرف نوبت بعدي كمتـر از 4 سـاعت بـاقي مانـده باشد. مقدارمصرف بعدي نيز نبايد دوبرابر گردد.

21-به منظور بررسي پيشرفت درمان، مراجعه مـنظم بـه پزشك ضروري است.

22-به دليـل احتمـال بـروز خـواب آلـودگي و سـرگيجه، هنگام رانندگي يا كار با ماشين آلاتي كه نياز به هوشياري دارند، بايد احتياط نمود.

23-هنگام ورزش و در هواي گرم بايد احتياط نمود.

24-درصورت ابتلا به بيماري هايي كه سبب تب، تعريـق، تهوع و اسهال ميشوند، بايد احتياط نمود.

مقدار مصرف :

بزرگسالان:

ابتدا 300-600 ميليگرم سـه بـار در روز مصرف ميشود. سپس مقدار مصرف برحسب نياز وتحمل بيمار هر هفته تنظيم ميشود. به عنوان نگهدارنـده، 300 ميليگرم سه يا چهار بار در روز مصرف مـي شـود . مقـدار مصرف برحـسب نيـاز وتحمـل بيمـار هـر هفتـه تنظـيم مــيشــود. مقدارمــصرف قــرص پيوســته رهــش ابتــدا 450-900 ميليگرم دو بار در روز يا 300-600 ميليگرم سه بار در روز ميباشد كـه مقـدار مـصرف براسـاس نيـاز وتحمل بيمارتنظيم ميشود. بـه عنـوان نگهدارنـده، 450 ميليگرم دو بار در روز يا 300 ميليگـرم سـه بـار در روز مصرف ميشود.

كودكــــان:

دركودكــــان تــــا 12 ســــال، ابتــــدا 20 mg/kg/day دردويــا ســه مقدارمنقــسم مــصرف ميشود و سپس مقدار مصرف برحسب نياز وتحمل بيمـار تنظيم ميشـود . دركودكـان بـا سـن بيـشتر از 12 سـال، مقدارمصرف مانند بزرگسالان اسـت . مقدارمـصرف قـرص پيوسته رهش براي كودكان كمتر از 12 سال تعيين نشده اســت و در كودكــان باســن بيــشتر از 12 ســال، ماننــد بزرگسالان است.

اشكال دارويي :

Tablet: 300 mg

Extended Release Tablet: 400 mg

کلمات کلیدی



این مقاله را دوست داشتید؟ آنرا به اشتراک بگذارید



دیدگاه خودتان را ارسال کنید
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز با * علامت گذاری شده اند.






star مقالات جدید

  • مقالات
  • دکتر
  • بیمارستان
  • دارو


مطالب این سایت تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی داشته و توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست.
هشدار! تجويز و تعيين دوز دارو به عهده پزشک مي باشد و پورتال پادرا هيچگونه مسئوليتي در خصوص مصرف خود سرانه دارو ندارد