هشدار! تجويز و تعيين دوز دارو به عهده پزشک مي باشد و پورتال پادرا هيچگونه مسئوليتي در خصوص مصرف خود سرانه دارو ندارد

متوكسالن(METHOXSALEN)

پوستی و ضد آفتاب

تعداد بازدید : 1078

موارد مصرف :

متوكسالن همراه با اشعه ماورا ء بـنفش A) UVA (بــــراي درمــــان ويتيليگــــو (تحريــــك رنگدانهسازي)، افزايش مقاومـت پوسـت بـه نـور آفتـاب، طاسي موضعي، التهابات پوستي، اگزما و همچنين درمـان پسوريازيس و تظاهرات جلـدي fungoides mycosis (لنفوم جلدي سلولهاي T (كه به ساير درمـانهـا پاسـخ نمي دهد، بكار ميرود.

مكانيسم اثر :

متوكسالن يك مـشتق پـسورالن اسـت و همانطور كه از ساخت DNA ،تقسيم سلولي و سـاخت و تخريب سلولهاي اپيدرم ممانعت مي كنـد، ممكـن اسـت باعث ا فزايش فعاليـت تيروزينـاز در سـلول هـاي سـازنده ملانين شود . رنگدانهسازي موفقيت آميـز نيازمنـد حـضور ملانوسيتهاي فعال است.

فارماكوكينتيك:

جذب متوكسالن از دسـتگاه گـوارش خيلي متغير است و پاسخ ضعيف برخي بيماران به درمان با اين دارو ممكن است ناشـي از جـذب نـاقص آن باشـد . متوكسالن توسط اشعه ماورا بنفش A با طول مـوج بلنـد (UVA (در محــدوده طــول مــوج 400-320 نــانومتر (حــداكثر اثــر در 365 نــانومتر) فعــال شــده و در كبــد متابوليزه ميشود. نيمه عمـر متوكـسالن در فرمولاسـيون كپسولهاي ژلاتيني سخت 1/1 ساعت است و زمـان لازم براي شروع اثر آن در درمان ويتيل يگو حداكثر تا شش ماه، در درمان پسوريازيس تا 30 بار مصرف دارو (10 هفته يـا بيشتر)، براي حساسيت پوست به نور آفتاب تا يكساعت و براي برنزه كردن پوست چند روز ميباشد. 90-80 درصد اين دارو طي 8 ساعت و 95 درصد آن طي 24 ساعت بـه صورت متابوليت از طريق كليه ها و 10-4 درصد آن از راه مدفوع دفع ميشود. پيوند پروتئيني دارو زياد ميباشد.

هشدارها :

1 -اين دارو در موارد زير بايد با احتياط فـراوان مـصرف شود زالي، هيدرآ، كاهش رنگدانه سازي پوست با منشا عفـوني، لوپـوس اريتمــاتوز حــاد، پــورفيري يــا خــشكي پوســت، پيگمانتوز، آب مرواريد، سابقه ابتلاي به سـرطان پوسـت، مصرف آرسنيك، يا درمـان بـا دارو هـاي سيتوتوكـسيك، قطران زغالسنگ، اشعه ايكس و

UVB . 2 -مصرف متوكسالن و UVA در انسان باعث افـزايش خطر بروز سرطان سلولهاي سنگفرشي پوسـت، سـرطان سلولهاي پايه و ملانوماي بدخيم شده است . اين خطر در بيماران داراي عو امل مساعد كننده از قبيل داشتن پوست نازك يا حساسيت مفرط، نـور آفتـاب، سـابقه ابـتلاي بـه ســرطان پوســت، قرارگــرفتن در معــرض اشــعه هــاي يونيزهكننده، قرار گرفتن بيش از حد در معرض نور آفتاب يا سابقه درمان با قطران زغال سـنگ و UVB بـه مـدت طولاني و آرسنيك يا تماس موضعي با گاز خردل، بيـشتر ميباشد.

3 -منـافع مـصرف دارو در برابـر مـضرات آن در مـوارد بيماريهاي زالي، هيد رئا يـا لكودرمـا بـا منـشا عفـوني، لوپــوس اريتمــاتوز حــاد و پورفيريــايي كــه بــا افــزايش حساسيت به نور همراه ميباشد، بايد سنجيده شود.

عوارض جانبي :

بروز آب مرواريد با مصرف دارو گ زارش شده است . اما چنانچه به هنگام قرار گرفتن در معرض نور آفتاب يا اشعه مـاورا بـنفش تـا مـدت 48 سـاعت بعـد از مصرف دارو از عينك هاي آفتابي جـاذب UVA اسـتفاده شود، خطر بروز اين بيماري خيلي كاهش مي يابـد . علائـم مصرف بيش از حد دارو يا بـيش از حـد قـرار گـرفتن در معرض اشعه ماورا ء بنفش شامل تاول زدن يا پوسته ريـزي پوست، قرمزي و زخم شدن پوست و ورم به ويژه در پا يـا قسمت تحتاني ساق پا مـي باشـد . عـوارض شـايعي ماننـد خارش پوست و تهوع، سرگيجه و سردرد نيز گزارش شده است. پيري زودرس پوست ممكن اسـت متعاقـب درمـان طولاني مدت با UVB بروز نمايد . اين اثر دائمي اسـت و مشابه قرارگرفتن بـيش از حـد در معـرض نـور خورشـيد است. هپاتيت سمي نزد بيماران تحت درمان با متوكسالن گزارش شده است، ليكن ارتباط آن با مصرف دارو روشـن نميباشد.

تداخلهاي دارويي :

مصرف سيـستميك يـا موضـعي متوكسالن همزمان با ساير دارو هاي حساس كنن ده به نـور ماننـد قطـران زغـال سـنگ يـا مـشتقات آن، مـدرهـاي تيازيدي، گريزئوفولوين، اسيدناليديكسيك، فنوتيـازين هـا، سولفوناميدها و تتراسيكلين ها ميتوانـ د باعـث حـساسيت بيشتر بـه نـور شـود . مـصرف همزمـان فنوتيـازين هـا بـا متوكسالن به صورت سيستميك ممكن است باعث تشديد آسيب فتوشيميايي به مشيميه، شـبكيه و عدسـي شـود .

مــصرف همزمــان متوكــسالن بــا مــواد غــذايي حــاوي فوروكومارين مانند ليمو، انجير، جعفـري، هـويج فرنگـي، خردل، هويج و كرفس بـه دليـل خطـر بـروز مـسموميت اضافي ناشي از نور توصيه نميشود.

نكات قابل توصيه :

1 -براي حصول اثر بخشي دارو ممكن است 8-6 هفتـه زمان نياز باشد، لذا نبايد مقدار دارو يا مدت قـرار گـرفتن در معرض اشعه را (به دليـل خطـر بـروز سـوختگي هـاي وخيم) افزايش داد.

2 -چنانچه مصرف يك نوبت از دارو فراموش يا به تاخير افتد، براي برنامـه ريـزي مجـدد درمـان ، بايـد بـه پزشـك مراجعه شود.

3 -از قرار دادن پوست در معرض آفتاب (حتي از شيشه پنجره يا در روز ابري ) بـراي حـداقل 24 سـاعت قبـل از مصرف دارو و 8 ساعت پس از درمان بايد خودداري شود.

4 -در طـول روز (حتـي در نـور مـستقيم) بايـد تـا 24 ساعت پس ازمصرف دارو از عينك آفتابي استفاده گردد و لبها تا 15 ساعت بعد از درمان با مواد محافظـت كننـده در برابر آفتاب پوشانيده شوند.

5 -بهتر است دارو بر نواحي محدودي از پوست استعمال شود و متعاقب قـرار گـرفتن در معـرض آفتـاب يـا اشـعه ماوراء بنفش از روي پوست برداشته شود.

6 -دارو بايد با غذا يا شير مصرف شود.

مقدار مصرف :

خوراكي بزرگسالان و كودكان با سن بيشتر از 12 سال: براي درمان ويتيليگو مقدار day/mg 20 بـراي 3-2 بـار در هفته (4-2 ساعت قبل از قرارگرفتن در معـرض اشـعه ماورابنفش) مـصرف مـي شـود . بـين دفعـات مـصرف دارو حـداقل 48 سـاعت فاصـله لازم اسـت . زمـان اوليـه قـرار گــرفتن در معــرض آفتــاب نبايــد از ده دقيقــه بــراي پوستهاي با رنگ روشن ي ا 20 دقيقه بـراي پوسـت هـاي گندمگون تجاوز نمايد . ممكن است براساس ميزان اريـتم يا حساسيت پوست، هر روز پنج دقيقه به اين زمان افزوده شود. درمورد نور مصنوعي، زمان اوليه نبايد از مدت زماني كه در نتيجه قرار گـرفتن در معـرض آفتـاب باعـث بـروز اريتم ميگردد، تجاوز نمايد و يا اينكه بـر اسـاس حـداقل مقدار سميت نوري و دسـتورالعمل كارخانـه سـازنده دارو بـراي منـابع خاصـي از نـور تنظـيم شـود. بـراي درمـان مـــايكوزيس فونگوئيـــدز يـــا پـــسوريازيس مقـــدار day/kg/mg 6/0 براي 3-2 بار در هفته (با حـداقل 48 ساعت فاصله بين دفعات مصرف ) 3-2 ساعت قبل از قـرار گرفتن در معرض نور بر اسـاس نـوع پوسـت و پاسـخ بـه درمان و همچنين برحسب دستورالعمل كارخانـه سـازنده دارو براي استفاده از منابع خاصي از نور تعيين مـي شـود . مقدار مـصرف دارو پـس از 15 بـار تجـويز مـي توانـ د بـه mg 10 براساس دسـتورالعمل كارخانـه سـازنده افـزايش يابد. دفعات استف اده از دارو را مي توان به تدريج تا ميزان لازم براي درمان نگهدارنده كاهش داد و مدت زمان قـرار گرفتن در معرض UVA را براساس پاسخ بيمـار بـه دارو تنظيم كرد. موضعي بزرگــسالان: مقـدار كمــي از لوســيون روي ضــايعات ويتيليگو ماليده ميشود. پـس از قـرار دادن لوسـيون بـر روي پوست ، بايد مدت 2-1 دقيقه صبر كـرده تـ ا خـشك شود و سپس مصرف دارو تكرار گـردد . ايـن عمـل 5/2-2 ســاعت قبــل از قــرار گــرفتن در معــرض UVA انجــام ميشود. متعاقب در معرض قرار گرفتن، ضـايعات بايـد بـا آب و صابون شستشو داده شوند و توسط يك كرم محافظ ضدآفتاب محافظـت شـوند . زمـان اوليـه قـرا ر گـرفتن در معرض آفتاب نبايد از يك دقيقه تجاوز نمايد و اين زمـان با احتياط زياد ميگردد. درمورد نور مصنوعي، زمان اوليـه نبايد از نصف مدت زماني كه در نتيجه تمـاس بـا آ فتـاب باعث بروز اريتم ميشود ، تجاوز كند و يا اينكه بـر اسـاس حداقل مقدار سميت نوري و دستورالعمل كارخانه سازنده براي منابع خاصي از نور تنظيم گردد . درمـان پيـشنهادي كارخانه سازنده هفتـه اي يكبـار اسـت . معهـذا برخـي از پزشكان درمان در هر 5-3 روز را توصيه مينمايند. 

اشكال دارويي :

mg 10: Tablet

%1: Soultion Topical

کلمات کلیدی



این مقاله را دوست داشتید؟ آنرا به اشتراک بگذارید



دیدگاه خودتان را ارسال کنید
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز با * علامت گذاری شده اند.






star مقالات جدید

  • مقالات
  • دکتر
  • بیمارستان
  • دارو


مطالب این سایت تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی داشته و توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست.
هشدار! تجويز و تعيين دوز دارو به عهده پزشک مي باشد و پورتال پادرا هيچگونه مسئوليتي در خصوص مصرف خود سرانه دارو ندارد