دلایل نفخ شکم چیست و چه چیز باعث گاز روده می شود

راهکارهای سریع برای از بین بردن نفخ و گاز معده


تاریخ :چهارشنبه,۳۰ مرداد ۱۳۹۸
تعداد بازدید :181


راهکارهای سریع و راهکارهای بلند مدت برای درمان نفخ

نفخ شکم

اکثر مردم در بسیاری از مواقع از نفخ شکمی شکایت دارند و این در حالی است که برخی ورزش ها، مکمل ها و ماساژها می تواند به سرعت به کاهش نفخ کمک کرده و تغییرات ساده سبک زندگی نیز می تواند از بروز دوباره آن جلوگیری کند.

نفخ شکم معمولا به علت تجمع گاز در دستگاه گوارش یا احتباس مایعات در ناحیه شکمی ایجاد شده و باعث بزرگی بیش از حد معمول شکم و احساس تنگی یا درد در ناحیه شکمی می شود.

علل شایع ایجاد نفخ

نفخ معمولا زمانی اتفاق می افتد که گاز اضافی در معده یا روده جمع شود. هنگامی که نفخ بلافاصله پس از غذا ایجاد شود، معمولا به طور خودکار از بین می رود اما اغلب می توان با راهکارهایی این روند را تسریع کرد. بهترین راه مقابله با نفخ شناسایی علت آن است. از عوامل موثر در ایجاد نفخ می توان به موارد زیر اشاره کرد:

- مشکلات گوارشی: یبوست، حساسیت های غذایی و عدم تحمل غذایی می تواند موجب نفخ شود. هنگامی که مدفوع در روده بزرگ جمع می شود می تواند باعث ایجاد نفخ و احساس ناراحتی شود. گاز اضافی نیز پشت مدفوع جمع شده و بر این ناراحتی می افزاید.

- رژیم غذایی: نوشیدنی های گازدار، شکر یا نمک بیش از حد و فیبر ناکافی در رژیم غذایی نیز می تواند موجب نفخ شود.

- تغییرات هورمونی: بسیاری از افراد به دلیل تغییرات هورمونی و تجمع آب قبل و در حین قاعدگی دچار نفخ می شوند.

سایرعلل شایع نفخ شکم و معده

*بلعیدن هوا (یک نوع عادت عصبی)

*ریفلاکس معده به مری (بازگشت غذا و اسید معده از معده به مری)

*عدم تحمل لاکتوز و سایر عدم تحمل های غذایی

*پرخوری و افزایش وزن

*رشد بیش از حد باکتری ها در روده باریک

آکاربوز (داروی بیماری دیابت) و هر دارویی که دارای لاکتولوز و یا سوربیتول باشد می تواند باعث نفخ شود.

-خوردن غذاهای خیلی تند و جویدن نامناسب غذا

-استرس و اضطراب

-مصرف بیش اندازه الکل

-عادت همیشگی به استفاده بیش از حد از سس ها و چاشنی ها

-اختلال در کارکرد روده ها

-عادت به صحبت کردن هنگام غذا خوردن و..

چه غذاهایی گاز روده را سبب می شوند

-نوشیدن نوشابه های گاز دار می توانند تولید گاز در روده را سبب گردند. همچنین مواد غذایی کربوهیدراتی به دلیل این که حاوی قندهای غیرقابل گوارش، نشاسته و فیبر هستند، نیز مولد گاز هستند.

-لاکتوز: شیر و فرآورده های لبنی از قبیل پنیر و بستنی، همچنین برخی نان های فرآوری شده، غلات و سس های سالاد حاوی لاکتوز هستند. بیشتر افراد می توانند لاکتوز را به خوبی هضم کنند اما برخی در این زمینه با مشکلاتی مواجه هستند ، چرا که همه یا بخشی از آنزیم لاکتاز را که لاکتوز را به بخش های قابل هضم تجزیه می کند، تولید نمی کنند. بدون لاکتوز شیر و سایر غذاهای غنی از لاکتوز در روده تخمیر شده و گاز اضافی تولید می کند.

-فروکتوز: هضم کردن پیاز، آرتیشو (کنگر فرنگی)، گلابی، گندم و برخی نوشیدنی های غیرالکلی و غذاهای فراوری شده حاوی این قند می تواند دشوار باشد.

-سوربیتول: سیب، گلابی، هلو، آلو خشک و برخی غذاهای فاقد شکر، آبنبات و آدامس حاوی سوربیتول هستند. هضم این محصول نیز می تواند دشوار باشد.

-رافینوز: این قند در لوبیا، کلم پیچ، کلم بروکسل، بروکلی، مارچوبه و غلات سبوس دار یافت می شود.

-برنج تنها نشاسته ای است که تقریباً به طور کامل از راه روده کوچک جذب می شود. از آنجایی که نشاسته برنج هرگز به روده بزرگ نمی رسد، باکتری های مولد گاز نمی توانند آن را تجزیه کنند. اما سایرclass="abor" مواد نشاسته ای شامل سیب زمینی، ذرت، رشته فرنگی و گندم گاز تولید می کنند. فیبرهای غذایی موجود در لوبیا و سبوس گندم نیز می توانند مولد گاز باشند.

راهکارهای سریع برای از بین بردن نفخ

بسیاری از درمان های خانگی می تواند به کنترل درد و ناراحتی ناشی از نفخ کمک کند. همچنین راهکارهای سریع زیر می تواند در از بین بردن سریع نفخ موثر باشد:

۱) پیاده روی: فعالیت فیزیکی می تواند به حرکت مرتب روده ها و در نهایت خروج گاز اضافی و مدفوع کمک کند. در صورتی که فرد به یبوست دچار باشد، پیاده روی می تواند نقش مهمی در رهایی از مدفوع و گاز تجمع یافته در روده ها داشته باشد.

۲) حالات مختلف یوگا: برخی از حالات مختلف یوگا می تواند عضلات شکم را به گونه ای تنظیم کند که باعث خروج گاز اضافی از روده و کاهش نفخ شوند. از جمله این حالات می توان به حالت بچه، کودک خوشحال و چمباتمه اشاره کرد.

۳) قرص های نعناع: اسانس نعناع می تواند برای رفع سوء هاضمه و گازهای گوارشی مفید باشد. این قرص ها معمولا تحت عنوان درمان علائم سندرم روده تحریک پذیر (IBS) به فروش می رسند اما می توان از آنها به منظور رفع نفخ نیز استفاده کرد. قرص های نعناع با آرام کردن ماهیچه های روده باعث حرکت موثرتر گاز و مدفوع در روده می شوند. توجه داشته باشید افراد مبتلا به سوزش سر دل نباید این قرص ها را مصرف کنند.

۴) قرص های ضد نفخ: قرص ها و شربت های سایمتیکون ضد نفخ بوده و می توانند به حرکت هوای اضافی و خروج آنها از دستگاه گوارش کمک کنند. اما لازم است این داروها را بر اساس دستورالعمل های موجود روی دارو مصرف کنید.

۵) ماساژ شکمی: ماساژ شکم می تواند به حرکت روده ها کمک کند. این ماساژ به ویژه در صورتی که در مسیر روده بزرگ باشد مفیدتر است. می توانید از طریق راه های زیر ماساژ شکمی را انجام دهید:

- دست ها را دقیقا بالای استخوان خاصره راست قرار دهید.

- با یک حرکت دایره ای با فشار کم به طرف راست قفسه سینه ناحیه شکمی را ماساژ دهید.

- ماساژ را به طور مستقیم از ناحیه بالای شکمی به سمت چپ قفسه سینه ادامه دهید.

- به طور آهسته به سمت پائین به طرف استخوان خاصره چپ ماساژ دهید.

- در صورت لزوم این حرکت ها را تکرار کنید.

*توجه داشته باشید در صورتی که ماساژ باعث درد شد آن را بلافاصله قطع کنید.

۶) اسانس ها: مطالعه ای در سال ۲۰۱۶ اثربخشی مکمل های حاوی ترکیبی از اسانس های رازیانه و کورکومین را در ۱۱۶ فرد مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر خفیف تا متوسط نشان داد. به شکلی که بعد از ۳۰ روز این افراد کاهش و بهبود علائم خود را از جمله نفخ و درد شکمی گزارش دادند. اما توجه داشته باشید که پیش از استفاده از اسانس ها با پزشک خود مشورت کنید چرا که ممکن است برخی فرمول ها سمی بوده یا تداخلات دارویی ایجاد کنند.

۷) حمام گرم، دوش گرفتن و تمدد اعصاب: گرمای حمام می تواند به تسکین درد شکمی منجر شود. استراحت و تمدد اعصاب نیز به کاهش استرس و بهبود عملکرد دستگاه گوارش و در نتیجه کاهش نفخ کمک می کند.

از بین بردن نفخ شکم فوری

راهکارهای بلندمدت برای از بین بردن نفخ

راهکارهای سریع همیشه برای برخی از علل نفخ کارآمد نیستند در حالی که برخی از تغییرات در سبک زندگی می تواند علل ایجاد نفخ را برطرف کرده و به از بین بردن نفخ در طول زمان منجر شود. می توان از گام های ساده زیر برای جلوگیری از ایجاد نفخ در طولانی مدت استفاده کرد:

1-افزایش تدریجی فیبر در رژیم غذایی: خوردن بیشتر فیبر به جلوگیری از یبوست و نفخ کمک می کند. میزان توصیه شده روزانه مصرف فیبر برای زنان ۲۵ گرم و برای مردان ۳۸ گرم است در حالی که بیشتر افراد این میزان را مصرف نمی کنند. اما لازم به ذکر است که مصرف بیش از حد فیبر خود می تواند به افزایش بیشتر گاز و ایجاد نفخ منجر شود. همچنین مصرف روزانه بیشتر از ۷۰ گرم فیبر می تواند عوارض جانبی داشته باشد. به هنگام شروع افزایش مصرف فیبر بهتر است این افزایش مصرف را به آرامی شروع کرده و ظرف چند هفته به میزان توصیه شده برسید تا بدن فرصت سازگاری با این تغییر در رژیم غذایی را داشته باشد.

2- جایگزینی آب با نوشابه های گازدار: نوشیدنی های گازدار حاوی گازهایی هستند که می توانند در معده تجمع یابند. کربن دی اکسید موجود در نوشابه ها و دیگر نوشیدنی های گازدار باعث تجمع و ایجاد نفخ معده می شوند. شکر و شیرین کننده های مصنوعی موجود در رژیم غذایی نیز می تواند باعث تجمع گاز شود. با جایگزینی آب آشامیدنی با این نوع نوشیدنی ها به حل این مشکل و درمان یبوست کمک کنید.

3- اجتناب از جویدن آدامس: الکل های قند موجود در آدامس نیز موجب نفخ می شود. همچنین بلع هوا به هنگام جویدن آدامس منجر به نفخ و ایجاد درد می شود. می توان برای خوشبو کردن دهان به جای آدامس از قرص های نعناع یا زنجبیل نعناع استفاده کرد.

4- فعالیت روزانه بیشتر: ورزش منظم به بدن شما کمک می کند تا با تنظیم حرکات روده، دفع مدفوع و گاز از روده راحت تر شود. همچنین ورزش با دفع سدیم اضافی بدن از طریق تعریق به کاهش تجمع آب اضافی در بدن کمک می کند. لازم به ذکر است قبل و بعد از ورزش برای حفظ آب بدن به میزان کافی آب بنوشید چرا که کمبود آب بدن خود باعث تشدید یبوست می شود.

5- منظم بودن فواصل بین وعده های غذایی: بسیاری از مردم پس از خوردن یک وعده بزرگ غذایی دچار نفخ می شوند. می توان با خوردن تعداد بیشتر وعده های غذایی ولی در حجم کمتر با حفظ حرکت در سیستم گوارش از این معضل جلوگیری کنید. بلع غذا با سرعت زیاد نیز باعث ورود هوا به دستگاه گوارش می شود. این امر با نوشیدن از طریق نی نیز اتفاق می افتد که منجر به ایجاد گاز و نفخ می شود. برای جلوگیری از ایجاد نفخ از نوشیدن از طریق نی ها خودداری کرده و سعی کنید به آرامی غذا بخورید.

6- پروبیوتیک ها: پروبیوتیک ها باکتری های مفیدی هستند که در روده ها زندگی می کنند. مصرف مکمل های پروبیوتیک می تواند به تنظیم و تعادل انواع باکتری های روده بزرگ که باعث تولید گاز و نفخ می شوند، کمک کند.

7- کاهش مصرف نمک: سدیم اضافی باعث تجمع آب در بدن می شود که می تواند به تورم و نفخ در شکم و دیگر نقاط بدن مانند دست ها و پاها منجر شود. برای جلوگیری از نفخ مصرف نمک خود را کاهش دهید.

8- درمان بیماری های مختلف: در برخی موارد نفخ به دلیل یک بیماری دیگر ایجاد می شود و برای از بین بردن نفخ باید ابتدا به درمان این بیماری پرداخت. بیماری های التهابی روده مانند بیماری کرون، کولیت زخمی، سندرم روده تحریک پذیر باعث ایجاد نفخ شده و برخی بیماری های زنان مانند آندومتریوز و کیست های تخمدان می تواند باعث درد، ورم و احساس نفخ در ناحیه شکمی شوند. افراد دارای این علائم باید با پزشک متخصص صحبت کرده و در صورت وجود هر گونه سابقه خانوادگی او را مطلع سازند. آزمایش های تشخیصی گوناگونی برای هر یک از این بیماری ها وجود دارد که می توان از میان آن ها به اشعه ایکس، اولتراسوند، کولونوسکوپی یا آزمایش خون اشاره کرد.

9- رژیم غذایی با فودمپ پایین (FODMAP): فودمپ نوعی کربوهیدرات است که در بسیاری از غذاهای مختلف وجود دارد. (از جمله انواع لوبیاها). یک مطالعه نشان داد که رژیم غذایی با میزان کمی از فودمپ می تواند علائمی همچون نفخ، باد و درد شکمی را تا حداقل ۷۴ درصد در افراد مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر کاهش دهد.

10- ثبت رژیم غذایی: عدم تحمل غذایی با تولید بیش از حد گاز در بسیاری از موارد باعث نفخ می شود. نفخ در افراد که به عدم تحمل لاکتوز مبتلا هستند و قادر به هضم قند لاکتوز موجود در محصولات لبنی نیستند، شایع است. مشکل خودایمنی عدم تحمل گلوتن نیز که به نام بیماری سلیاک شناخته می شود، نوعی دیگر از عدم تحمل غذایی است. پیگیری و ثبت غذاها و نوشیدنی های مصرفی در چند هفته به تعیین خوراکی هایی که عامل ایجاد نفخ هستند، کمک می کند. می توان خوراکی های مصرفی و نفخ ایجاد شده را برای چند هفته در یک دفترچه ثبت کرد.

11- توجه به مکمل ها و داروها: برخی از مکمل ها مانند مکمل های آهن باعث ایجاد یبوست و دیگر علائم سوء هاضمه می شود که می تواند نفخ را افزایش دهد. از سوی دیگر پتاسیم با کمک به تعادل سطوح سدیم بدن می تواند نفخ را کاهش دهد. برخی از داروها نیز می توانند عوارض جانبی ایجاد کنند که بر عملکرد دستگاه گوارش اثر بگذارد یا باعث سوء هاضمه شود. در این صورت پزشک می تواند داروهای سازگارتر با دستگاه گوارش را جایگزین داروهای قبلی کند.

12-خوردن غذا پشت میز:class="abor"از این به بعد غذا را آهسته بخورید و کامل بجوید اگر شما بعد از غذا خوردن بلافاصله دراز بکشید،اجازه میدهید تا گاز هوا به درون شکم شما برود و این کاملا مضر میباشد.در حالت ایده آل ،شما باید مستقیم و صاف ترجیحا پای میز بنشینید.و وسط غذایتان نوشیدنی مصرف نکنید.که اگر این اتفاق بیفتد باعث افزایش مصرف هوا میشود و خطر ابتلا به گاز را نیز افزایش میدهد.و در صورتی که هوای بیش از حد را فرو ببرید،گاز درون بدن شما افزایش می یابد و به سمت پایین ،یعنی شکم شما میرود و باعث نفخ معده و شکم می شود.

class="abor"

زمان مناسب مراجعه به پزشک

با وجود اینکه این امر رایج نیست اما گاهی نفخ و التهاب ناحیه شکمی می تواند نشانه یک بیماری شدید از جمله بیماری کبد، بیماری التهابی روده، نارسایی قلبی، مشکلات کلیوی و برخی از انواع سرطان باشد. هم چنین در صورتی که نفخ برای چند روز یا چند هفته ادامه یابد می تواند نوعی مشکل سلامتی باشد که به مراقبت های پزشکی نیاز دارد. در صورتی که نفخ برای مدتی ادامه یافته و با گذر زمان از بین نرفت با پزشک متخصص مشورت کنید.

هم چنین اگر نفخ باعث تغییر اشتها یا مشکلات تغذیه ای، اسهال، استفراغ، کاهش وزن، تب، درد شدید ناحیه شکمی، وجود خون قرمز روشن در مدفوع یا تغییر رنگ مدفوع به سیاه یا قهوه ای تیره شد، مراجعه به پزشک ضروری است.

isna.ir namnak.com


منبع:مجله اینترنتی پادرا

برچسب ها :



این مقاله را دوست داشتید؟ آنرا به اشتراک بگذارید

دیدگاه خودتان را ارسال کنید
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز با * علامت گذاری شده اند.






star مقالات جدید

  • مقالات
  • دکتر
  • بیمارستان
  • دارو
مطالب این سایت تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی داشته و توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست.
هشدار! تجويز و تعيين دوز دارو به عهده پزشک مي باشد و پورتال پادرا هيچگونه مسئوليتي در خصوص مصرف خود سرانه دارو ندارد